درمان انحراف چشم در بزرگسالان

استرابیسم یا انحراف چشم به وضعیتی گفته می‌شود که چشم‌ها با یکدیگر هماهنگی کافی ندارند و به دو سوی متفاوت اشاره می‌کنند. در صورتی که این مشکل در بزرگسالان بروز کند به آن استرابیسم بزرگسالان گفته می‌شود. تقریباً 4 درصد از جمعیت بزرگسالان به این مشکل مبتلا می‌شوند.  بزرگسالان نیز می‌توانند از برخی روش‌های درمانی انحراف چشم که برای کودکان به کار گرفته می‌شود، بهره ببرند. روش‌های درمانی می‌تواند شامل استفاده از عینک‌های منشوری و جراحی باشد. اغلب بزرگسالان مبتلا به انحراف چشم می‌توانند به نحو موفقیت‌آمیزی، این مشکل را با جراحی برطرف کنند. هدف از انجام جراحی مخصوص انحراف چشم، شل کردن یا سفت کردن عضلات کاسه‌ی چشم است. این عضلات مسئول حرکت دادن چشم هستند.

داشتن انحراف چشم می‌تواند بر روابط اجتماعی، اعتمادبه‌نفس و حتی موقعیت‌های شغلی در زندگی فرد تأثیر منفی بگذارد. تمامی افراد این حق را دارند که چشمانی سالم و قرینه داشته باشند. برای درمان انحراف چشم در بزرگسالان روش‌های درمانی مختلفی مانند تمرینات چشم، عینک‌های منشوری و جراحی عضلات چشم وجود دارد. در این بین، جراحی عضله‌ی چشم، پرکاربردترین روش درمانی است.

قبل از انجام جراحی در کلینیک چشم‌پزشکی دکتر یادگاری، یک متخصص جراحی چشم، وضعیت شما را به طور کامل ارزیابی می‌کند و شدت انحراف چشم را بررسی کرده و سپس بهترین تکنیک جراحی برای بازیابی هماهنگی چشم‌ها را پیشنهاد می‌دهد. شما با جراح خود جلسه مشاوره مفصلی خواهید داشت و طی آن در مورد سوابق پزشکیتان، عوامل خطر، علائمی که تاکنون داشته‌اید و روش‌های درمان شما به تفصیل صحبت می‌شود. جراح برای تشخیص وضعیت خاص شما، تست‌ها و آزمایشت خاصی را انجام می‌دهد. برای کسب آگاهی بیشتر در زمینهٔ شیوه‌های درمان استرابیسم در بزرگسالان و یا رزرو نوبت در کلینیک چشم‌پزشکی دکتر یادگاری می‌توانید با شماره‌های 02156377075 و 02188196544 تماس حاصل فرمایید.

علت انحراف چشم در بزرگسالان


اغلب بیماران مبتلا به انحراف چشم، این مشکل را از کودکی داشته‌اند. اما ممکن است انحراف چشم در سنین بزرگسالی نیز آغاز شود که می‌تواند ناشی از عوامل زیر باشد:

  • دیابت
  • بیماری تیروئیدی (بیماری گریو)
  • بیماری میاستنیا گراویس
  • آسیب به سر
  • سکته مغزی

در موارد خاصی ممکن است انحراف چشم در بزرگسالان بعد از انجام جراحی روی چشم یا اطراف چشم ایجاد شود که این موضوع ناشی از آسیب زدن به عضله چشم در حین جراحی است.

علائم


افراد مبتلا به انحراف چشم علائم زیر را دارند:

  • خستگی مفرط چشم
  • دوبینی
  • تاربینی
  • احساس کشیده شدن بافت‌ها در اطراف چشم
  • مشکل در خواندن
  • عدم تشخیص عمق در بینایی

بسیاری از افراد مبتلا به انحراف چشم به خاطر عدم توانایی تمرکز در بینایی  برای تمرکز کردن روی چیز مشخصی معمولاً سر خود را می‌چرخانند. این افراد همچنین نمی‌توانند ارتباط نگاهی مستقیم با دیگران داشته باشند که این موضوع می‌تواند موقعیت اجتماعی آن‌ها را دچار مشکل کند.

درمان


در افراد بزرگسال می‌توان با روش‌های مختلفی انحراف چشم را درمان کرد از جمله:

  • تمرینات عضلات چشم
  • عینک‌های منشوری
  • جراحی عضله چشم

تمرینات عضلات چشم

چشم شما با شش عضله مختلف احاطه شده است که شما برای بهبود بینایی خود می‌توانید آن‌ها را تمرین دهید. برای برخی از انواع انحراف‌های چشمی، انجام تمرینات چشم می‌تواند مفید باشد. در این نوع از انحراف چشم، شخص نمی‌تواند در هنگام کار یا خواندن چشمان خود را به خوبی روی موضوع مورد نظر متمرکز کند.

انجام برخی کارها مستلزم این است که به اجسام نزدیک مثل کتاب، سوزن، یا صفحه کامپیوتر متمرکز شوید. حرکت هماهنگ چشم‌ها با یکدیگر  و تمرکز چشم‌ها به سمت شی‌ای که در روبه‌رو و مرکز قرار گرفته همگرایی بینایی نامیده می‌شود. پزشک شما می‌تواند برخی تمرینات چشم را به شما تجویز کند  که شما این تمرینات را باید در خانه انجام دهید. این تمرینات به شما کمک می‌کند بتوانید بر روی اجسامی که در نزدیک و روبه‌روی شما قرار گرفته‌اند نیز تمرکز کنید. در سایر موارد انحراف چشمی، انجام تمرینات چشم به ندرت مفید هستند.

عینک‌های منشوری

عینک‌های منشوری می‌توانند انحراف خفیف چشم را برطرف کنند. منشور یک لنز گوه مانند شفاف است که اشعه‌های نوری را خم کرده و سپس منتشر می‌کند. هنگامی که منشور روی عینک قرار می‌گیرد، تصویر را به نحوی چرخش می‌دهد که هر دو چشم یک تصویر واحد را ببینند. منشور ممکن است روی شیشه عینک قرار بگیرد و یا از ابتدا مخصوص فرم عینک ساخته شود و داخل فرم قرار گیرد. عینک‌های منشوری معمولاً تأثیری در درمان دوبینی شدید و انحراف‌های زیاد ندارند.

جراحی عضله چشم

جراحی چشم، پرکاربردترین روش برای درمان انحراف چشم در بزرگسالان است. مشکل انحراف چشم معمولاً بر اثر ضعیف بودن (شل بودن) یا منقبض بودن بیش ‌از حد عضله چشم ایجاد می‌شود. متخصص جراحی چشم می‌تواند عضلات مورد نظر در چشم را طی جراحی، سفت کند، آزاد کند یا آن‌ها را جابه‌جا کند به نحوی که عضلات چشم به طور هماهنگ با یکدیگر عمل کنند.

عمل تضعیف عضله چشم  برای رفع انحراف عمودی چشم انجام می‌شود. در عمل جراحی تضعیف عضله چشم (recession) جراح عضله‌ی فوقانی چشم را از چشم جدا می‌کند و در جایی کمی عقب‌تر عضله را مجدداً به چشم متصل می‌کند تا بدین طریق قدرت کشش عضله را کاهش دهد. این عمل در صورتی انجام می‌شود که عضله‌ی چشم بیش ‌از حد منقبض باشد. در مقابل، در صورتی که یکی از عضله‌های فوقانی چشم  بیش‌ازحد ضعیف باشد، جراحی تضعیف عضله چشم بر روی عضله‌ی مقابل آن (عضله‌ی آنتاگونیست) انجام می‌شود تا عضله‌ها با یکدیگر متعادل و هماهنگ شوند.

در صورتی که انحراف چشم افقی باشد، جراح شما عضله‌های خارجی رکتوس چشم (که در گوشه‌ی  خارجی چشم قرار دارند) را کوتاه می‌کند. در این جراحی، عضله بریده می‌شود و سپس دو سر آن در نقطه‌ی دیگری مجدداً به هم بخیه زده می‌شود (عمل resection). در این حالت عضلات خارجی چشم در واقع قوی‌تر می‌شوند و بیشتر می‌توانند چشم را به سمت کناره خارجی چشم حرکت دهند. این کار موجب هماهنگی بیشتر چشم‌ها و قرارگیری مرکز چشم در راستای صحیح می‌شود.

جراحی چشم می‌تواند:

  • موجب بهبود راستای قرارگیری چشم‌ها می‌شود.
  • دوبینی چشم‌ها را بهبود می‌دهد یا به طور کلی از بین می‌برد.
  • عملکرد هماهنگ چشم‌ها را بهبود می‌دهد یا به طور کامل بازیابی می‌کند (عملکرد بصری دو طرفه)
  • خستگی مفرط چشم‌ها را کاهش می‌دهد.
  • دید محیطی چشم‌ها را افزایش می‌دهد.
  • موقعیت‌های اجتماعی و شغلی بیمار را بهبود می‌دهد.

جراحی انحراف چشم در بزرگسالان معمولاً به طور سرپایی انجام می‌شود اما به طور کلی، نیاز به بستری شدن و بیمار بستگی به شرایط عمومی سلامت او و ترجیح جراح بستگی دارد. بعد از جراحی، اغلب بیماران می‌توانند ظرف چند روز به تمامی فعالیت‌های روزمره خود ادامه دهند.

بسته به شدت انحراف چشم، ممکن است در مواردی به بیش از یک بار جراحی برای درمان انحراف چشم نیاز باشد.

وضعیت بیمار قبل از جراحی، توجه کنید که چشم چپ بیمار صاف به سمت روبه‌رو نیست.

وضعیت بیمار پس از جراحی، توجه کنید که هر دو چشم به سمت روبه‌رو هستند.

جراحی بخیه‌های تنظیمی

برای هماهنگ کردن دقیق و کامل دو چشم با یکدیگر ممکن است جراح شما از بخیه‌هایی برای تنظیم دقیق‌تر موقعیت قرارگیری چشم‌ها استفاده کند. با انجام این کار، موقعیت چشم‌ها با دقت بالاتری تنظیم می‌شود. اگر قرار باشد از بخیه‌های تنظیمی استفاده شود، جراحی چشم در دو مرحله انجام می‌شود. در مرحله‌ی اول، عضله‌ی  چشم با بخیه‌های مخصوص جابه‌جا می‌شود. مرحله‌ی دوم معمولاً بلافاصله بعد از بیدار شدن شما از بیهوشی و با استفاده از قطره بی‌حس‌کننده چشم انجام می‌شود و در آن بخیه‌ها مجدداً تنگ یا گشاد می‌شوند تا راستای قرارگیری چشم دقیقه تنظیم شود. معمولاً در اغلب موارد دیگر نیازی به تغییر حالت گره‌های اولیه نیست و این گره‌ها تبدیل به گره استاندارد می‌شوند.

خطرات جراحی انحراف چشم چیست؟


از دست دادن بینایی به خاطر جراحی انحراف چشمدر بزرگسالان، عارضه‌ای بسیار نادر است. اما در هر حال این جراحی نیز مانند هر جراحی دیگری عوارضی به همراه دارد. عوارض جانبی احتمالی این جراحی عبارتند از:

  • واکنش آلرژیک به بیهوشی
  • عفونت
  • کاهش بینایی، موقتی
  • دوبینی طی یک یا دو هفته پس از جراحی. دوبینی دائمی بسیار نادر است.
  • عدم قرارگیری چشم در راستای صحیح

جراحی عضله چشم را تا چه سنی می‌توان انجام داد؟


جراحی انحراف چشم را می‌توان در هر سنی انجام داد اما این جراحی باید در صورتی انجام شود که بتواند علائم بیمار را بهبود داده و سطح کیفیت زندگی او را بالا ببرد. در اغلب موارد، جراحی چشم روشی ایمن، مؤثر  و موفقت‌آمیز برای تمام سنین است. خبر خوب این است که برای انجام این جراحی هیچ‌وقت دیر نیست و حتی بیماران بالای 90 سال نیز می‌توانند این جراحی را انجام دهند.

این جراحی تا چه حد دردناک است؟


میزان درد و ناراحتی بعد از جراحی چشم زیاد شدید نیست. بیشترین چیزی که بیماران از آن شکایت دارند، سردرد خفیف، احساس کشیده شدن چشم در هنگام حرکت دادن چشم و احساس وجود چشم خارجی در چشم است. این علائم معمولاً تنها چند روز ادامه دارند و سپس برطرف می‌شوند. برای رفع درد بیمار داروهای مسکن غیرتجویزی و خفیف نیز کفایت می‌کنند، هر چند در موارد کمی ممکن است نیاز به تجویز مسکن‌های قوی‌تر باشد. اغلب بیماران بعد از چند روز می‌توانند به طور کامل به فعالیت‌های قبلی خود ادامه دهند. برخی از جراحان به بیماران دستور می‌دهند که تا چند هفته از شنا کردن و انجام فعالیت فیزیکی پرفشار خودداری کنند.

جراحی عضله چشم تا چه حد موفقیت‌آمیز است؟


اغلب بیماران تنها با انجام یک مرتبه جراحی، بهبودی بسیار زیادی در وضعیت چشمان خود مشاهده می‌کنند. در موارد کمی ممکن است جراحی به طور کامل موفقیت‌آمیز نباشد و یا نتایج جراحی موفق باشد اما این نتایج به مرور زمان تغییر کنند و چشم‌ها مجدداً منحرف شوند. در این موارد لازم است جراحی مجدد انجام شود. اگر بعد از جراحی، بیمار همچنان تا حدودی دوبینی داشته باشد، برای رفع کامل دوبینی از عینک‌های منشوری استفاده می‌شود.

هزینه


هزینه‌ی جراحی انحراف چشم به نوع جراحی انجام شده و میزان پیچیدگی آن بستگی دارد. هزینه تمام جراحی‌ها در این کلینیک و تحت نظارت دکتر یادگاری با حداقل قیمت و بالاترین کیفیت انجام می‌شود.