درمان انحراف چشم کودکان و نوزادان (لوچی چشم) با عینک، جراحی

درمان انحراف چشم کودکان و نوزادان (لوچی چشم) با عینک، جراحی

استرابیسم نام علمی انحراف چشم است و به اختلالی گفته می‌شود که چشم‌ها همیشه در یک مسیر قرار نمی‌‌گیرند. ممکن است تفاوت در مسیر چشم‌ها خفیف باشد و همیشه احساس نشود. انحراف چشم یکی از مشکلات بسیار شایع چشمی در کودکان است و در اکثر مواقع در بچه‌های کوچک رخ می‌دهد. این احتمال وجود دارد کودکی که دچار لوچی چشم است نتواند به پردازش اطلاعات دریافتی از چشم درگیر خود بپردازد به نحوی که توانایی دید بینایی او مختل شود و این مسئله باعث از دست دادن قابلیت بینایی در چشم او شود به این وضعیت تنبلی چشم گفته می‌‌شود و می‌‌تواند به یک مشکل دائمی تبدیل شود مگر آنکه در دوران کودکی درمان گردد. معمولاً برای درمان تنبلی چشم روی چشم سالم بسته می‌شود تا مغز مجبور شود از چشم دیگر استفاده کند. گاهی اوقات انجام جراحی چشم برای اصلاح انحراف آن ضروری خواهد بود.

 انحراف چشم (استرابیسم)


 انحراف چشم به اختلالی گفته می‌شود که چشم‌ها به صورت همزمان در یک مسیر برای نگاه کردن قرار نمی‌گیرند. معمولاً یکی از چشم‌ها به طور مستقیم به سمت چیزی که فرد نگاه می‌‌کند هدایت می‌‌شود اما چشم دیگر جهت دیگری را نگاه خواهد کرد. گاهی اوقات این اختلال همیشه شدید نیست و در برخی موارد قابل مشاهده است. در برخی موارد انحراف چشم فقط زمانی رخ می‌دهد که فرد خسته است و یا چشم به یک جهت خاص حرکت کرده است یا فقط زمانی که چشم‌ها بسته هستند. گاهی اوقات انحراف چشم همیشه دیده می‌شود. به طور کلی لوچی چشم یک پدیده شایع است و از هر دوازده کودک یک نفر و به ویژه اطفال به آن مبتلا می‌‌شوند. در اکثر موارد لوچی چشم قبل از سن ۳ سالگی به وجود می‌آید اما احتمال بروز آن در کودکان بزرگتر و بزرگسالان نیز وجود دارد.

 انواع انحراف چشم


 

انحراف چشم به چند دسته تقسیم می‌شود و انواع مختلفی دارد که به صورت زیر دسته بندی شده است:

 انحراف چشم و بر اساس نوع حرکت

•     انحراف چشم به سمت داخل اروتروپی نام دارد.
•     انحراف چشم به سمت خاله خارج اگزوتروپی نام دارد.
•     انحراف چشم به سمت بالا هایپرتروپی نام دارد.
•     انحراف چشم به سمت پایین هیپوتروپی نامیده می‌شود.

 انحراف چشم بر اساس زمان دیده شدن آن

•     در صورتی که انحراف چشم همیشه وجود داشته باشد به آن انحراف دائم گفته می‌‌شود.
•     در صورتی که انحراف چشم گاهی اوقات دیده شود به آن انحراف چشم گذرا می‌گویند.

 انحراف چشم بر اساس زمان دیده شدن آن

•     در صورتی که انحراف چشم در هنگام باز بودن چشم و نگاه کردن دیده شود به آن انحراف چشم آشکار می‌گویند.
•     در صورتی که انحراف چشم فقط در هنگام بسته بودن چشم دیده شود به آن انحراف چشم پنهان می‌گویند.

 انحراف چشم بر اساس شدت انحراف در تمامی جهات

 انحراف چشم متقارن به این معنا است که همیشه زاویه انحراف در همه جهاتی که فرد نگاه می‌کند یکسان است. هر دو چشم به خوبی حرکت می‌‌کنند و همه عضلات کار می‌کنند اما هر دو چشم به یک اندازه از حالت تقارن عادی خارج می‌‌شوند و این که فرد به کدام جهت نگاه می‌کند تاثیری در این مسئله ندارد.

 انحراف چشم بر اساس سن شروع آن

•     در اکثر موارد انحراف چشم در سه سال اول زندگی کودک به وجود می‌‌آید اما در برخی موارد احتمال به وجود آمدن آن در کودکان و بزرگسالان نیز وجود دارد.
•     دلایل بروز لوچی چشم در کودکان معمولاً با دلایل بروز آن در بزرگسالان تفاوت دارد.

 انحراف چشم بر اساس علت آن

•     در اکثر موارد علت انحراف چشم کودکان مشخص نیست.
•     در برخی موارد انحراف چشم کودکان می‌‌تواند به علت اختلالات چشمی، اختلال در عضلات چشم، مغز یا اعصاب به وجود بیاید.

علل انحراف چشم در کودکان چیست؟


 برخی از علل انحراف چشم یا لوچی چشم در کودکان به شرح زیر می‌باشد:

 انحراف چشم مادرزادی

 انحراف چشم مادرزادی به این معنا است که کودک با انحراف چشم متولد می‌شود یا آن که این اختلال در شش ماه اول تولد او خود را نشان می‌دهد. در اکثر موارد این نوع انحراف چشم به این علت که حرکت عضلات چشم تعادل مناسب را ندارد به وجود می‌‌آید و هنوز علت بروز این اختلال مشخص نشده است. در اکثر موارد یکی از چشم‌ها به سمت داخل انحراف دارد که به این وضعیت انحراف چشم مادرزادی به سمت داخل گفته می‌شود. این نوع انحراف چشم می‌‌تواند زمینه خانوادگی داشته باشد و تعداد زیادی از کودکان یک خانواده دچار این اختلال باشند البته گاهی اوقات کودکانی که دچار انحراف چشم هستند سابقه خانوادگی این اختلال را ندارند. در برخی موارد چشم به سمت بیرون انحراف دارد و گاهی اوقات به یک دلیل ناشناخته چشم به سمت بالا یا پایین انحراف پیدا می‌کند.

 انحراف چشم به علت عیوب انکساری

برخی از انواع عیوب انکساری چشم عبارت است از: نزدیک ‌بینی و دوربینی و آستیگمات. عیوب انکساری چشم باعث بروز مشکل در تمرکز کردن می‌شود و هنگامی که یک کودک مبتلا به عیوب انکساری سعی می‌کند تمرکز نماید تا دید  داشته باشد یکی از چشم‌های او دچار انحراف می‌‌شود و چشم دیگر کار خود را انجام می‌‌دهد. این نوع انحراف در چشم کودکانی که دو سال به بالا سن دارند و به طور ویژه کودکانی که دور بینی دارند به وجود می‌آید و معمولاً انحراف چشم کودکان به سمت داخل است.

 سایر علل انحراف چشم کودک در کودکان

 در اکثر موارد کودکانی که دچار انحراف چشم هستند یکی از انواع انحراف چشم که در قسمت‌های بالا به آنها اشاره کردیم را دارند و هیچ گونه مشکل دیگری به لحاظ سلامت یا رشد ندارند. با این حال در برخی موارد انحراف چشم یکی از مشخصات اختلالات ژنتیکی یا مغز است که کودک را به نحو دیگری تحت تاثیر قرار می‌دهد. انحراف چشم در کودکان مبتلا به فلج مغزی، سندروم داون، هیدروسفالی، تومور، آسیب مغزی، سندروم نونان، یک نوع نادر از سرطان چشم و سایر مشکلات احتمالی نیز دیده می‌‌شود. اگر کودک شما دچار انحراف چشم است بسیار مهم است که هر چه زودتر او را نزد پزشک ببرید زیرا ممکن است دچار یکی از این اختلالات نادر اما جدی شده باشد و انحراف چشم یکی از علائم این اختلال باشد.

 علائم و نشانه‌های انحراف چشم در کودکان چیست؟


کودکان و نوزادانی که دچار انحراف چشم هستند باید مورد ارزیابی قرار بگیرند تا از بروز تنبلی چشم در آنها به علت عدم تقارن چشم‌ها پیشگیری شود. احتمال بروز تنبلی چشم و کاهش بینایی حتی در مواردی که انحراف چشم خفیف است وجود دارد زیرا مغز کودکی که در حال رشد است ارتباط خود با آن چشم را قطع می‌‌کند و آن را نادیده می‌‌گیرد به همین دلیل از این اختلال تحت عنوان تنبلی چشم یاد می‌شود. متاسفانه همیشه امکان تشخیص انحراف چشم کودک برای پدر و مادرها وجود ندارد و در مواردی که انحراف چشم کودک خفیف است به سختی تشخیص داده می‌شود. اگر احساس می‌کنید که فرزند شما یکی از علائم و نشانه‌های زیر را دارد هرچه زودتر از متخصص چشم پزشکی برای او وقت بگیرید:

•     در سه ماهه اول پس از تولد چشم‌ها همیشه به سمت بیرون و یا به سمت داخل انحراف دارند.
•     پس از سه ماهگی یک یا هر دو چشم به سمت داخل یا بیرون انحراف دارند.
•     در صورتی که یکی از اعضای خانواده شما انحراف چشم دارد.
•     در صورتی که یکی از چشم‌ها قرمز است.

 انحراف چشم کودکان چگونه تشخیص داده می‌شود؟


انحراف چشم کودکان در هنگام معاینه توسط پزشک تشخیص داده می‌شود باید ارزیابی‌های کامل چشم و بینایی آنها توسط چشم پزشک به طور کامل بررسی شود تا سلامت آنها تایید گردد. اما اگر کودکی در هر سنی دارای علائم و نشانه‌های انحراف چشم یا هر گونه اختلال چشمی دیگر است باید تحت ارزیابی کامل قرار بگیرد تا اقدامات لازم انجام شود.

 از چه تست‌هایی برای تشخیص انحراف چشم در کودکان استفاده می‌شود؟

تست‌های مختلفی وجود دارد که می‌‌توان از آنها برای تشخیص تنبلی چشم و انحراف چشم استفاده کرد. تست انعکاس نور روشی است که پزشک از کودک می‌‌خواهد به طور مستقیم به منبع نور نگاه کند تا بتواند به ارزیابی تقارن چشم‌ها بپردازد. منشور یکی دیگر از تست‌هایی است که از آن برای آنالیز میزان تقارن چشم‌های کودک از آن استفاده می‌شود. در صورتی که کودک هنوز قادر به صحبت کردن نباشد پزشک سطح بینایی او را با ارزیابی توانایی کودک برای متمرکز شدن بر یک شی در حال حرکت یا عکس العمل به هنگام بسته بودن یک چشم بررسی می‌نماید. پزشک از شما درباره سابقه خانوادگی انحراف چشم سوال می‌پرسد و می‌خواهد بداند که دقیقا از چه زمانی متوجه شده‌اید که فرزندتان انحراف چشم دارد. برای آنکه بتوانید به فرزند خود کمک کنید باید سعی کنید به خاطر بیاورید که آیا مشکل انحراف چشم فرزند شما از زمان تولد قابل مشاهده بوده است یا به علت بروز سایر مشکلات مربوط به سلامت به وجود آمده است.

 انحراف چشم کودکان چگونه درمان می‌شود؟


 معمولاً به کمک یکی از روش‌های زیر انحراف چشم کودکان درمان می‌شود:
•     درمان تنبلی چشم
•     استفاده از عینک برای اصلاح عیوب انکساری در یک یا هر دو چشم
•     انجام عمل جراحی برای اصلاح انحراف چشم به بهبود بینایی هر دو چشم کمک می‌کند.

 تنبلی چشم کودک چگونه درمان میشود؟

  برای درمان تنبلی چشم کودک باید میزان استفاده از چشم سالم محدود شود تا چشمی که دچار تنبلی شده است مجبور به فعالیت شود. در صورتی که این اقدام در اوایل دوران کودکی انجام شود معمولاً بینایی چشم کودک به سطح طبیعی می‌رسد. معمولا پزشک از پدر و مادر کودک می‌خواهد که روی یک چشم او را چسب بزنند تا از چشم تنبل برای دیدن استفاده کند. معمولاً طول درمان و چسب زدن روی چشم کودک به سن او و شدت تنبلی چشم بستگی دارد و ممکن است پزشک پیشنهاد کند که روزی چند ساعت در هفته یا اکثر روزهای هفته روی چشم کودک پوشانده شود. این روش درمانی تا زمانی ادامه پیدا می‌کند که سطح بینایی کودک به حالت طبیعی برگردد یا آنکه دیگر بهبودی در سطح دید او مشاهده نشود به همین دلیل ممکن است لازم باشد این فرایند چندین هفته یا چندین ماه ادامه داشته باشد. سپس کودک شما تا سن ۸ سالگی تحت نظر قرار می‌‌گیرد تا پزشک اطمینان حاصل کند چشمی که تحت درمان قرار گرفته است و عملکرد خوبی دارد و مجدداً دچار تنبلی نشده است.

گاهی اوقات کودک به روش‌های درمانی دیگری نیز نیاز دارد. استفاده از قطره چشمی برای تار کردن چشم سالم یا استفاده از عینکی که روی چشم سالم را می‌پوشاند به جای بستن چشم و چسب زدن آن پیشنهاد می‌شود. توانبخشی دید یا ویژن تراپی روشی است که می‌‌توان از آن برای بهبود عملکرد چشم تنبل و حفظ عملکرد چشم سالم استفاده کرد. در این روش باید به انجام بازی‌های چشمی با کودک خود بپردازید تا چشم تنبل مجبور به فعالیت شود.

 نکته: چسب زدن روی چشم و سایر روش‌های موجود برای درمان تنبلی چشم به بهبود بینایی کمک می‌کند اما به صورت خود به خود باعث اصلاح انحراف چشم کودک نخواهد شد.

 اصلاح عیوب انکساری چشم

  در صورتی که کودک دچار اختلال عیوب انکساری از قبیل نزدیک بینی، دور بینی و آستیگماتیسم باشد استفاده از عینک برای اصلاح بینایی یک چشم یا هر دو چشم تجویز می‌شود که در این حالت انحراف چشم بهبود پیدا خواهد کرد.

 جراحی انحراف چشم

معمولاً انجام عمل جراحی برای اصلاح چشم پیشنهاد می‌شود و هدف اصلی از انجام جراحی بهبود ظاهر چشم‌ها است. عمل جراحی همچنین می‌تواند به بهبود یا حفظ بینایی چشم کمک کند. جراحی انحراف چشم یکی از جراحی‌های شایع چشمی است که در این عمل عضلات چشم یا سفت می‌شوند یا حرکت داده می‌شوند. از آنجایی که عضلات به سمت جلوی چشم متصل هستند جراح می‌تواند به طور کامل به آنها دسترسی داشته باشد. برای انجام عمل جراحی انحراف چشم باید کودک یک روز در بیمارستان بستری شود.

 تزریق بوتاکس

گاهی اوقات تزریق بوتاکس به برخی از عضلات خاص چشم برای درمان برخی از انواع انحراف چشم مورد استفاده قرار می‌‌گیرد و معمولاً پزشکان برای اصلاح انحراف چشم به سمت داخل، تزریق بوتاکس را به عمل جراحی ترجیح می‌‌دهند. تزریق بوتاکس از حرکت کردن عضلات پیشگیری می‌کند. از تزریق بوتاکس برای اختلالاتی استفاده می‌شود که شل شدن یک یا چند عضله از کشیدگی آنها پیشگیری می‌‌کند. معمولاً تزریق بوتاکس به درون یک عضله انجام می‌‌شود و این فرآیند تحت بیهوشی موضعی انجام می‌شود. بر خلاف سایر اختلالاتی که تاثیر تزریق بوتاکس موقت است و نتایج مورد انتظار با چندین بار تزریق به دست می‌آید در برخی موارد تزریق بوتاکس برای درمان انحراف چشم با نتایج دائمی همراه است. اما تزریق بوتاکس برای کودکان کاربرد چندانی ندارد.

 دورنمای تنبلی چشم


 به طور کلی هر چه زودتر کودکی که دچار تنبلی چشم است تحت درمان قرار بگیرد سطح بینایی او با سرعت بیشتری بهبود پیدا می‌‌کند و احتمال آن که بینایی خود را به طور کامل به دست بیاورد وجود دارد. در صورتی که درمان قبل از سن ۷ سالگی شروع شود احتمال آنکه بینایی کودک به حالت عادی برگردد بیشتر است. اگر درمان در کودکانی که کمی بزرگ شده‌اند شروع شود احتمال آنکه بینایی آنها تا حدودی بهبود پیدا کند وجود دارد اما بینایی کامل چشم که دچار تنبلی است معمولاً بر نمی‌گردد. یکی از مشکلاتی که در خصوص چسب زدن روی چشم تنبل وجود دارد این است که معمولاً کودکان از انجام این کار سر باز می‌‌زنند و به اندازه کافی روی چشم خود را نمی‌پوشانند تا نتایج مثبتی را به دست بیاورند. محققان در حال انجام تحقیق بر روی عینک‌های خاصی هستند که کودکان را تشویق می‌کند برای رفع تنبلی چشم خود از آن استفاده کنند. این عینک‌ها با تار کردن تصویر در چشم سالم و ایجاد تصویر واضح برای چشم ضعیف به بهبود آن کمک می‌کند. گاهی اوقات پزشک از کودک می‌‌خواهد که روزی یک ساعت از عینک‌های سه بعدی برای تماشای فیلم استفاده کند.

 دورنمای از ظاهر انحراف چشم


 معمولاً انجام جراحی انحراف چشم به بهبود وضعیت چشم و صاف شدن آن کمک می‌کند. گاهی اوقات انجام دو یا چند عمل جراحی برای اصلاح انحراف چشم ضروری است. در برخی موارد استفاده از یک بخیه خاص در مواردی که کودک به اصلاح بیشتر چشم خود نیاز دارد ضروری است و پزشک به تنظیم آن می‌پردازد. این احتمال وجود دارد که چندین سال پس از جراحی مجدد و به تدریج انحراف چشم برگردد که در این شرایط انجام مجدد عمل جراحی به بهبود وضعیت چشم کمک خواهد کرد.

 سوالات متداول درباره انحراف چشم


 آیا انحراف چشم پس از جراحی بر می‌گردد؟

 اکثر بیماران پس از جراحی متوجه می‌‌شوند که وضعیت انحراف چشم آنها بهبود پیدا کرده است. همیشه این امکان وجود دارد که بتوان به خوبی پیش بینی کرد که باید تا چه اندازه به اصلاح عضلات چشم پرداخت تا چشم در هر جهتی مطابقت خوبی داشته باشد و در برخی موارد به تدریج انحراف چشم بر می‌گردد. این احتمال وجود دارد که کودکان و نوجوانان با گذر زمان به جراحی مجدد یا تزریق بوتاکس نیاز داشته باشند.

 آیا انحراف چشم باعث ناراحتی کودک می‌شود؟

 انحراف چشم برای هر زمان که بینایی کودک را تحت تاثیر قرار می‌دهد می‌تواند یک مشکل زیبایی را نیز برای او به وجود بیاورد. تعداد زیادی از کودکان و بزرگسالانی که مشکل انحراف چشم آنها در دوران کودکی درمان نشده است به خاطر آنکه انحراف چشم آنها برای همه افراد قابل مشاهده است اعتماد به نفس خود را از دست می‌دهند پس باید هر چه زودتر نسبت به انحراف چشم کودک اقدام کرد.

 انحراف چشم در کودکان چقدر شایع است؟

 از هر صد کودک ۵ ساله ۵ نفر دچار انحراف چشم می‌شوند و معمولا می‌توان انحراف خفیف چشم را در هنگام خسته بودن کودک یا هنگامی که غرق در رویا می‌شود مشاهده کرد. نوزادانی که چشم خود را چپ می‌کنند معمولاً این وضعیت طبیعی تلقی می‌شود و جای نگرانی ندارد آنها بیشتر این کار را در هنگام خستگی انجام می‌دهند. با این حال از حد ۵۰۰ کودک یک نفر دچار انحراف چشم است که به غیر از هنگام خستگی نیز دیده می‌‌شود که در چنین حالتی مراجعه به پزشک ضروری است چرا که این مسئله می‌تواند تاثیرات منفی بر بینایی کودک بگذارد.

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است